Người mắc bệnh tâm thần sáng tạo tác phẩm có được bảo hộ quyền tác giả không?

Luật sở hữu trí tuệ là một môn học rất thú vị cho nên dù chỉ được giảng dạy trong thời gian 5 tuần theo chương trình giảng dạy của trường Đại học Luật Hà Nội nhưng rất đông sinh viên đăng kí học môn học này. Và tôi cũng không phải ngoại lệ.


Những buổi học đầu tiên chúng tôi được tiếp cận với quyền tác giả và vấn đề bảo hộ quyền tác giả. Ngay từ buổi ban đầu này tôi đã rất có hứng thú với sở hữu trí tuệ cũng như lĩnh vực quyền tác giả vừa đề cập đến ở trên.

Thầy cô đưa ra cho chúng tôi hàng loạt các câu hỏi thú vị mà tôi dám chắc rằng khi hỏi đến ai trong số chúng ta cũng phải băn khoăn. Chẳng hạn như là: "Bài thơ do một người bị bệnh tâm thần làm ra có được bảo hộ như một tác phẩm không?", "Bức tranh do chú cá heo vẽ ra có được bảo hộ không?" Chúng ta hãy từng bước một giải quyết các câu hỏi này nhé!

Bài thơ do người tâm thần sáng tạo ra có được bảo hộ không?

Trước tiên cần khẳng định "bài thơ" được coi là tác phẩm văn học và nằm trong các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Do vậy, khi đáp ứng đủ các điều kiện về tính sáng tạo nguyên gốc và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, tác phẩm sẽ được bảo hộ.

Mặt khác, tác phẩm theo khoản 7 Điều 4 Luật SHTT được định nghĩa là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, khoa học... được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào. Điều này có nghĩa là tác phẩm chỉ cần là kết quả sáng tạo, không có bất cứ yêu cầu nào về năng lực nhận thức của người sáng tác là đã có thể được bảo hộ.

Như vậy, bài thơ do người mắc bệnh tâm thần sáng tạo ra vẫn sẽ được bảo hộ như một tác phẩm nếu nó đáp ứng đủ các điều kiện bảo hộ.

Bức tranh do cá heo vẽ có được bảo hộ không?

Cá heo vốn là loài động vật thông minh và nhạy bén, dưới sự huấn luyện của con người, chúng có thể vừa nhảy theo nhạc vừa vẽ tranh. Vậy bức tranh này có thể được coi là tác phẩm và được bảo hộ như một tài sản trí tuệ hay không? Câu trả lời là không. Bởi lẽ tác phẩm phải là sản phẩm do con người sáng tạo ra và tác giả tác phẩm phải là con người chứ không phải động vật.


Khoản 1 Điều 8 Nghị định 100/2006/NĐ-CP cũng quy định rõ tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm. Do vậy, bức tranh do cá heo vẽ ra sẽ không được bảo hộ như một tài sản trí tuệ. Tuy nhiên nó vẫn sẽ được bảo hộ như là một tác phẩm hữu hình.

Chúc các bạn thành công !